Gwiazdozbiór Węgielnicy

Węgielnica (łac. Norma, „Węgielnica ciesielska”) to gwiazdozbiór nieba południowego, najlepiej widoczny wieczorami w lipcu. Najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru jest γ2 Normae (4,02 mag). Gwiazdozbiór Węgielnicy zajmuje 165 stopni kwadratowych nieba i jest 74. pod względem wielkości spośród 88 gwiazdozbiorów.

Aktualizacja: 2026-11-01

Gwiazdozbiór Węgielnicy: główne gwiazdy połączone liniami — Kształt gwiazdozbioru Węgielnicy: jaśniejsze gwiazdy połączone liniami tradycyjnej figury.

Do swobodnego użytku – wystarczy podpis: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Więcej

Umieść ten obraz na swojej stronie

Wklej ten kod HTML na swoją stronę. Wyświetla obraz i podaje źródło, tak jak wymaga tego licencja.

<a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/wegielnica/"><img src="https://constellationmap.org/pl/img/gwiazdozbiory/gwiazdozbior-wegielnicy.png" alt="Gwiazdozbiór Węgielnicy: główne gwiazdy połączone liniami" width="800" height="800" loading="lazy"></a>
<br><small><a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/wegielnica/">Gwiazdozbiór Węgielnicy</a> · Atlas of the Sky (constellationmap.org), <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0</a></small>

Szczegółowa mapa gwiazdozbioru Węgielnicy

Mapa nieba gwiazdozbioru Węgielnicy z liniami łączącymi gwiazdy, podpisanymi najjaśniejszymi gwiazdami (litery greckie), granicą IAU i sąsiednimi gwiazdozbiorami — Mapa gwiazdozbioru Węgielnicy: linie łączą gwiazdy tradycyjnej figury, linia przerywana to oficjalna granica IAU. Najjaśniejsze gwiazdy oznaczono nazwami i literami greckimi.

Najważniejsze dane

Nazwa łacińska	Norma (dopełniacz: Normae)
Skrót	Nor
Znaczenie	Węgielnica ciesielska
Powierzchnia	165 stopni kwadratowych (74. miejsce na 88)
Położenie	rektascensja 16,0 h, deklinacja −52°
Widoczność	cały gwiazdozbiór widać na szerokościach od 30° N do 90° S
Najlepszy miesiąc	Lipiec (około 21:00)
Najjaśniejsza gwiazda	γ2 Normae
Gwiazdy jaśniejsze od 6 mag	26
Gwiazdy z nazwą IAU	brak
Obiekty Messiera	brak
Sąsiednie gwiazdozbiory	Ołtarz, Cyrkiel, Wilk, Skorpion, Trójkąt Południowy

Źródła: pozycje, jasności i barwy gwiazd z Yale Bright Star Catalogue; granice gwiazdozbiorów i nazwy gwiazd według IAU; powierzchnie i odległości z bazy Wikidata; figury gwiazdozbiorów według M. van der Sluysa. Jak powstają mapy.

Jak znaleźć gwiazdozbiór Węgielnicy

Na szerokości 40° N (Hiszpania, Włochy, USA, Japonia) gwiazdozbiór Węgielnicy nigdy nie wznosi się w całości nad horyzont. Na szerokości 35° S (Australia, RPA, Argentyna) góruje na południu, około 73° nad horyzontem. Dobrze widać go także miesiąc wcześniej i miesiąc później (w czerwcu i w sierpniu) – góruje wtedy mniej więcej o dwie godziny później lub wcześniej.

Gwiazdozbiór Węgielnicy graniczy z gwiazdozbiorami Ołtarza, Cyrkla, Wilka, Skorpiona i Trójkąta Południowego.

Położenie gwiazdozbioru Węgielnicy na nocnym niebie wśród sąsiednich gwiazdozbiorów: Ołtarz, Cyrkiel, Wilk, Skorpion i Trójkąt Południowy — Gwiazdozbiór Węgielnicy (wyróżniony) wśród sąsiednich gwiazdozbiorów. Jasne gwiazdy podpisano dla łatwiejszej orientacji.

Gwiazdy gwiazdozbioru Węgielnicy

Gwiazdozbiór Węgielnicy ma 26 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo – granicy widoczności gołym okiem pod ciemnym niebem. Oto najjaśniejsze z nich:

Gwiazda	Oznaczenie	Jasność (mag)	Typ widmowy	Odległość
—	γ2 Normae	4,02	G8III	—
—	ε Normae	4,47	B4V	—

Gwiazdozbiór Węgielnicy do druku: mapa i kształt figury

Czarno-biała wersja do wydruku i sam kształt gwiazdozbioru Węgielnicy bez podpisów – przydatne do szkolnych projektów, kart pracy i nauki rozpoznawania figury na niebie.

Czarno-biała mapa gwiazdozbioru Węgielnicy do druku, z nazwami gwiazd, liniami i granicami

Kształt gwiazdozbioru Węgielnicy: sama figura z liniami, bez podpisów

Historia

Węgielnica to gwiazdozbiór wprowadzony przez francuskiego astronoma Nicolasa-Louisa de Lacaille’a, który w latach 1751–1752 sporządził mapę nieba południowego z Przylądka Dobrej Nadziei. Oficjalne granice gwiazdozbioru wyznaczył Eugène Delporte dla Międzynarodowej Unii Astronomicznej w 1930 roku.

Pytania o gwiazdozbiór Węgielnicy

Jaka jest najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Węgielnicy?

γ2 Normae – gwiazda o jasności 4,02 mag.

Kiedy widać gwiazdozbiór Węgielnicy?

Gwiazdozbiór Węgielnicy najlepiej widać wieczorami w lipcu. W całości jest widoczny na szerokościach geograficznych od 30° N do 90° S.

Ile gwiazd ma gwiazdozbiór Węgielnicy?

Gwiazdozbiór Węgielnicy ma 26 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo, widocznych gołym okiem pod ciemnym niebem; żadna z nich nie ma oficjalnej nazwy IAU.

Co oznacza łacińska nazwa Norma?

Łacińska nazwa Norma oznacza „Węgielnica ciesielska”. Skrót gwiazdozbioru to Nor, a łaciński dopełniacz, używany w nazwach gwiazd takich jak γ2 Normae, to Normae.