Gwiazdozbiór Łabędzia
Łabędź (łac. Cygnus) to gwiazdozbiór nieba północnego, najlepiej widoczny wieczorami we wrześniu. Najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru jest Deneb (1,25 mag). Najjaśniejsze gwiazdy gwiazdozbioru tworzą Krzyż Północy. Gwiazdozbiór Łabędzia zajmuje 804 stopnie kwadratowe nieba i jest 16. pod względem wielkości spośród 88 gwiazdozbiorów.
Do swobodnego użytku – wystarczy podpis: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Więcej
Umieść ten obraz na swojej stronie
Szczegółowa mapa gwiazdozbioru Łabędzia
Najważniejsze dane
| Nazwa łacińska | Cygnus (dopełniacz: Cygni) |
|---|---|
| Skrót | Cyg |
| Znaczenie | Łabędź |
| Powierzchnia | 804 stopnie kwadratowe (16. miejsce na 88) |
| Położenie | rektascensja 20,6 h, deklinacja +44° |
| Widoczność | cały gwiazdozbiór widać na szerokościach od 90° N do 29° S |
| Najlepszy miesiąc | Wrzesień (około 21:00) |
| Najjaśniejsza gwiazda | Deneb |
| Gwiazdy jaśniejsze od 6 mag | 139 |
| Gwiazdy z nazwą IAU | 6 |
| Obiekty Messiera | M29, M39 |
| Sąsiednie gwiazdozbiory | Cefeusz, Smok, Jaszczurka, Lutnia, Pegaz, Lisek |
Jak znaleźć gwiazdozbiór Łabędzia
Na szerokości 40° N (Hiszpania, Włochy, USA, Japonia) we wrześniowe wieczory trzeba spojrzeć na północ: około 21:00 gwiazdozbiór Łabędzia góruje na wysokości mniej więcej 86° nad północnym horyzontem. Na szerokości 35° S (Australia, RPA, Argentyna) góruje na północy, około 11° nad horyzontem. Dobrze widać go także miesiąc wcześniej i miesiąc później (w sierpniu i w październiku) – góruje wtedy mniej więcej o dwie godziny później lub wcześniej.
Gwiazdozbiór Łabędzia graniczy z gwiazdozbiorami Cefeusza, Smoka, Jaszczurki, Lutni, Pegaza i Liska.
Gwiazdy gwiazdozbioru Łabędzia
Gwiazdozbiór Łabędzia ma 139 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo – granicy widoczności gołym okiem pod ciemnym niebem. Oto najjaśniejsze z nich:
| Gwiazda | Oznaczenie | Jasność (mag) | Typ widmowy | Odległość |
|---|---|---|---|---|
| Deneb | α Cygni | 1,25 | A2Ia | 1640 lś |
| Sadr | γ Cygni | 2,2 | F8Ib | 1826 lś |
| Aljanah | ε Cygni | 2,46 | K0-III | 76 lś |
| Fawaris | δ Cygni | 2,87 | B9.5IV+F1V | 167 lś |
| Albireo | β1 Cygni | 3,08 | K3II+B9.5V | 328 lś |
| — | ζ Cygni | 3,2 | G8+III-IIIaBa0.6 | — |
| — | τ Cygni | 3,72 | F2IV | — |
| — | ξ Cygni | 3,72 | K4.5Ib-II | — |
| — | κ Cygni | 3,77 | G9III | — |
| — | 31 Cygni | 3,79 | K2II+B3V | — |
| — | ι2 Cygni | 3,79 | A5Vn | — |
| — | η Cygni | 3,89 | K0III | — |
Obiekty głębokiego nieba w gwiazdozbiorze Łabędzia
W gwiazdozbiorze Łabędzia leżą 2 obiekty z katalogu Charlesa Messiera:
- Messier 29 (M29): gromada otwarta, 6,6 mag
- Messier 39 (M39): gromada otwarta, 4,6 mag
Gwiazdozbiór Łabędzia do druku: mapa i kształt figury
Czarno-biała wersja do wydruku i sam kształt gwiazdozbioru Łabędzia bez podpisów – przydatne do szkolnych projektów, kart pracy i nauki rozpoznawania figury na niebie.
Historia
Łabędź to jeden z 48 gwiazdozbiorów opisanych przez Ptolemeusza w Almageście (II wiek n.e.). Oficjalne granice gwiazdozbioru wyznaczył Eugène Delporte dla Międzynarodowej Unii Astronomicznej w 1930 roku.
Pytania o gwiazdozbiór Łabędzia
Jaka jest najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Łabędzia?
Deneb – gwiazda o jasności 1,25 mag, leżąca w odległości około 1640 lat świetlnych od Ziemi.
Kiedy widać gwiazdozbiór Łabędzia?
Gwiazdozbiór Łabędzia najlepiej widać wieczorami we wrześniu. W całości jest widoczny na szerokościach geograficznych od 90° N do 29° S.
Ile gwiazd ma gwiazdozbiór Łabędzia?
Gwiazdozbiór Łabędzia ma 139 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo, widocznych gołym okiem pod ciemnym niebem; 6 z nich ma oficjalne nazwy IAU.
Co oznacza łacińska nazwa Cygnus?
Łacińska nazwa Cygnus oznacza „Łabędź”. Skrót gwiazdozbioru to Cyg, a łaciński dopełniacz, używany w nazwach gwiazd takich jak α Cygni, to Cygni.
