Gwiazdozbiór Jaszczurki

Jaszczurka (łac. Lacerta) to gwiazdozbiór nieba północnego, najlepiej widoczny wieczorami w październiku. Najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru jest α Lacertae (3,77 mag). Gwiazdozbiór Jaszczurki zajmuje 201 stopni kwadratowych nieba i jest 68. pod względem wielkości spośród 88 gwiazdozbiorów.

Aktualizacja: 2026-11-01

Gwiazdozbiór Jaszczurki: główne gwiazdy połączone liniami — Kształt gwiazdozbioru Jaszczurki: jaśniejsze gwiazdy połączone liniami tradycyjnej figury.

Do swobodnego użytku – wystarczy podpis: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Więcej

Umieść ten obraz na swojej stronie

Wklej ten kod HTML na swoją stronę. Wyświetla obraz i podaje źródło, tak jak wymaga tego licencja.

<a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/jaszczurka/"><img src="https://constellationmap.org/pl/img/gwiazdozbiory/gwiazdozbior-jaszczurki.png" alt="Gwiazdozbiór Jaszczurki: główne gwiazdy połączone liniami" width="800" height="800" loading="lazy"></a>
<br><small><a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/jaszczurka/">Gwiazdozbiór Jaszczurki</a> · Atlas of the Sky (constellationmap.org), <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0</a></small>

Szczegółowa mapa gwiazdozbioru Jaszczurki

Mapa nieba gwiazdozbioru Jaszczurki z liniami łączącymi gwiazdy, podpisanymi najjaśniejszymi gwiazdami (litery greckie), granicą IAU i sąsiednimi gwiazdozbiorami — Mapa gwiazdozbioru Jaszczurki: linie łączą gwiazdy tradycyjnej figury, linia przerywana to oficjalna granica IAU. Najjaśniejsze gwiazdy oznaczono nazwami i literami greckimi.

Najważniejsze dane

Nazwa łacińska	Lacerta (dopełniacz: Lacertae)
Skrót	Lac
Znaczenie	Jaszczurka
Powierzchnia	201 stopni kwadratowych (68. miejsce na 88)
Położenie	rektascensja 22,5 h, deklinacja +46°
Widoczność	cały gwiazdozbiór widać na szerokościach od 90° N do 33° S
Najlepszy miesiąc	Październik (około 21:00)
Najjaśniejsza gwiazda	α Lacertae
Gwiazdy jaśniejsze od 6 mag	36
Gwiazdy z nazwą IAU	brak
Obiekty Messiera	brak
Sąsiednie gwiazdozbiory	Andromeda, Kasjopeja, Cefeusz, Łabędź, Pegaz

Źródła: pozycje, jasności i barwy gwiazd z Yale Bright Star Catalogue; granice gwiazdozbiorów i nazwy gwiazd według IAU; powierzchnie i odległości z bazy Wikidata; figury gwiazdozbiorów według M. van der Sluysa. Jak powstają mapy.

Jak znaleźć gwiazdozbiór Jaszczurki

Na szerokości 40° N (Hiszpania, Włochy, USA, Japonia) w październikowe wieczory trzeba spojrzeć na północ: około 21:00 gwiazdozbiór Jaszczurki góruje na wysokości mniej więcej 84° nad północnym horyzontem. Na szerokości 35° S (Australia, RPA, Argentyna) góruje na północy, około 9° nad horyzontem. Dobrze widać go także miesiąc wcześniej i miesiąc później (we wrześniu i w listopadzie) – góruje wtedy mniej więcej o dwie godziny później lub wcześniej.

Gwiazdozbiór Jaszczurki graniczy z gwiazdozbiorami Andromedy, Kasjopei, Cefeusza, Łabędzia i Pegaza.

Położenie gwiazdozbioru Jaszczurki na nocnym niebie wśród sąsiednich gwiazdozbiorów: Andromeda, Kasjopeja, Cefeusz, Łabędź i Pegaz — Gwiazdozbiór Jaszczurki (wyróżniony) wśród sąsiednich gwiazdozbiorów. Jasne gwiazdy podpisano dla łatwiejszej orientacji.

Gwiazdy gwiazdozbioru Jaszczurki

Gwiazdozbiór Jaszczurki ma 36 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo – granicy widoczności gołym okiem pod ciemnym niebem. Oto najjaśniejsze z nich:

Gwiazda	Oznaczenie	Jasność (mag)	Typ widmowy	Odległość
—	α Lacertae	3,77	A1V	—
—	1 Lacertae	4,13	K3-II-III	—
—	5 Lacertae	4,36	M0II+B8V	—
—	β Lacertae	4,43	G8.5IIIbCa1	—
—	11 Lacertae	4,46	K2+III-IIIb	—
—	HR 8485	4,49	K3III	—

Gwiazdozbiór Jaszczurki do druku: mapa i kształt figury

Czarno-biała wersja do wydruku i sam kształt gwiazdozbioru Jaszczurki bez podpisów – przydatne do szkolnych projektów, kart pracy i nauki rozpoznawania figury na niebie.

Czarno-biała mapa gwiazdozbioru Jaszczurki do druku, z nazwami gwiazd, liniami i granicami

Kształt gwiazdozbioru Jaszczurki: sama figura z liniami, bez podpisów

Historia

Jaszczurka to gwiazdozbiór wprowadzony w 1690 roku przez gdańskiego astronoma Jana Heweliusza. Oficjalne granice gwiazdozbioru wyznaczył Eugène Delporte dla Międzynarodowej Unii Astronomicznej w 1930 roku.

Pytania o gwiazdozbiór Jaszczurki

Jaka jest najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Jaszczurki?

α Lacertae – gwiazda o jasności 3,77 mag.

Kiedy widać gwiazdozbiór Jaszczurki?

Gwiazdozbiór Jaszczurki najlepiej widać wieczorami w październiku. W całości jest widoczny na szerokościach geograficznych od 90° N do 33° S.

Ile gwiazd ma gwiazdozbiór Jaszczurki?

Gwiazdozbiór Jaszczurki ma 36 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo, widocznych gołym okiem pod ciemnym niebem; żadna z nich nie ma oficjalnej nazwy IAU.

Co oznacza łacińska nazwa Lacerta?

Łacińska nazwa Lacerta oznacza „Jaszczurka”. Skrót gwiazdozbioru to Lac, a łaciński dopełniacz, używany w nazwach gwiazd takich jak α Lacertae, to Lacertae.