Sterrenbeeld Zwaan
De Zwaan (Latijn: Cygnus) is een sterrenbeeld aan de noordelijke hemel dat je ’s avonds in september het best ziet. De helderste ster is Deneb (magnitude 1,25). Je vindt er het Noorderkruis. De Zwaan beslaat 804 vierkante graden en is daarmee het 16e grootste van de 88 sterrenbeelden.
Gratis te gebruiken met bronvermelding: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Meer informatie
Deze afbeelding op je website plaatsen
Gedetailleerde sterrenkaart van de Zwaan
Gegevens
| Latijnse naam | Cygnus (genitief: Cygni) |
|---|---|
| Afkorting | Cyg |
| Betekenis | de Zwaan |
| Oppervlakte | 804 vierkante graden (16e van 88) |
| Positie | rechte klimming 20,6 h, declinatie +44° |
| Zichtbaar vanaf | breedtegraden van 90° NB tot 29° ZB (het hele sterrenbeeld) |
| Beste maand | september (rond 21.00 uur) |
| Helderste ster | Deneb |
| Sterren helderder dan magnitude 6 | 139 |
| Sterren met een IAU-naam | 6 |
| Messierobjecten | M29, M39 |
| Aangrenzende sterrenbeelden | Cepheus, Draak, Hagedis, Lier, Pegasus, Vosje |
Zo vind je de Zwaan
Vanaf 40° NB (Zuid-Europa, de VS, Japan) kijk je op avonden in september naar het noorden: rond 21.00 uur staat de Zwaan op zijn hoogst, ongeveer 86° boven de noordelijke horizon. Vanaf 35° ZB (Australië, Zuid-Afrika, Argentinië) staat het sterrenbeeld op zijn hoogst in het noorden, ongeveer 11° boven de horizon. Ook de maanden ervoor en erna (augustus en oktober) zijn goed: dan staat het er een paar uur later of eerder.
De Zwaan grenst aan de sterrenbeelden Cepheus, Draak, Hagedis, Lier, Pegasus en Vosje.
Sterren van de Zwaan
De Zwaan telt 139 sterren die helderder zijn dan magnitude 6, de grens van wat je onder een donkere hemel met het blote oog ziet. Dit zijn de helderste:
| Ster | Aanduiding | Magnitude | Spectraaltype | Afstand |
|---|---|---|---|---|
| Deneb | α Cygni | 1,25 | A2Ia | 1.640 lj |
| Sadr | γ Cygni | 2,2 | F8Ib | 1.826 lj |
| Aljanah | ε Cygni | 2,46 | K0-III | 76 lj |
| Fawaris | δ Cygni | 2,87 | B9.5IV+F1V | 167 lj |
| Albireo | β1 Cygni | 3,08 | K3II+B9.5V | 328 lj |
| — | ζ Cygni | 3,2 | G8+III-IIIaBa0.6 | — |
| — | τ Cygni | 3,72 | F2IV | — |
| — | ξ Cygni | 3,72 | K4.5Ib-II | — |
| — | κ Cygni | 3,77 | G9III | — |
| — | 31 Cygni | 3,79 | K2II+B3V | — |
| — | ι2 Cygni | 3,79 | A5Vn | — |
| — | η Cygni | 3,89 | K0III | — |
Deep-sky-objecten in de Zwaan
De Zwaan bevat 2 objecten uit de catalogus van Charles Messier:
- Messier 29 (M29): open sterrenhoop, 6,6 mag
- Messier 39 (M39): open sterrenhoop, 4,6 mag
Sterrenbeeld Zwaan om te printen: kaart en lijntekening
Een zwart-witversie om te printen en een eenvoudige lijntekening van de figuur van de Zwaan: handig voor spreekbeurten, werkstukken en werkbladen, en om de vorm te leren herkennen.
Geschiedenis
De Zwaan is een van de 48 sterrenbeelden die Ptolemaeus beschreef in de Almagest (2e eeuw n.Chr.). De officiële grens werd in 1930 door Eugène Delporte vastgelegd voor de Internationale Astronomische Unie.
Vragen over de Zwaan
Wat is de helderste ster van de Zwaan?
Deneb, met magnitude 1,25, op ongeveer 1.640 lichtjaar afstand.
Wanneer is de Zwaan te zien?
De Zwaan is ’s avonds in september het best te zien. Het hele sterrenbeeld is zichtbaar vanaf breedtegraden tussen 90° NB en 29° ZB.
Hoeveel sterren telt de Zwaan?
139 sterren in de Zwaan zijn helderder dan magnitude 6 en onder een donkere hemel met het blote oog te zien; 6 daarvan hebben een officiële IAU-naam.
Wat betekent de naam Cygnus?
Cygnus betekent ‘de Zwaan’. De afkorting is Cyg; de Latijnse genitief Cygni zie je terug in sterrenaanduidingen zoals α Cygni.
