Yay Takımyıldızı
Yay (Latince Sagittarius, “okçu”), güney gökyüzünde yer alan bir takımyıldızdır ve en iyi ağustos akşamlarında görülür. En parlak yıldızı, 1,85 kadir parlaklığındaki Kaus Australis'tir. En tanınmış kısmı: Çaydanlık. Yay, 867 kare derecelik alanıyla 88 takımyıldız arasında büyüklükte 15. sıradadır.
Kaynak gösterilerek ücretsiz kullanılabilir: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Ayrıntılar
Bu görseli web sitenize ekleyin
Yay takımyıldızının ayrıntılı yıldız haritası
Temel bilgiler
| Latince adı | Sagittarius (genitif: Sagittarii) |
|---|---|
| Kısaltma | Sgr |
| Anlamı | Okçu |
| Alan | 867 kare derece (88 takımyıldız içinde 15.) |
| Konum | sağ açıklık 19,2 sa, dik açıklık −28° |
| Görülebildiği enlemler | 45° K ile 90° G arası (takımyıldızın tamamı) |
| En iyi ay | Ağustos (saat 21.00 civarında) |
| En parlak yıldız | Kaus Australis |
| 6. kadirden parlak yıldızlar | 113 |
| Adı olan yıldızlar (IAU) | 13 |
| Messier cisimleri | M8, M17, M18, M20, M21, M22, M23, M24, M25, M28, M54, M55, M69, M70, M75 |
| Komşuları | Kartal, Oğlak, Güney Tacı, Mikroskop, Yılancı, Akrep, Kalkan, Yılan, Teleskop |
Yay takımyıldızı nasıl bulunur?
40° kuzey enleminden (Türkiye, Güney Avrupa, ABD, Japonya) bakıldığında ağustos akşamlarında güney yönüne bakın: Yay, saat 21.00 civarında güney ufkunun yaklaşık 22° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. 35° güney enleminden (Avustralya, Güney Afrika, Arjantin) bakıldığında ise kuzey yönünde, ufkun yaklaşık 83° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. Önceki ve sonraki aylar (temmuz ve eylül) da uygundur: takımyıldız o aylarda en yüksek konumuna birkaç saat daha geç ya da daha erken ulaşır.
Yay'ın komşu takımyıldızları: Kartal, Oğlak, Güney Tacı, Mikroskop, Yılancı, Akrep, Kalkan, Yılan ve Teleskop.
Yay'ın yıldızları
Yay takımyıldızında, karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilme sınırı olan 6. kadirden daha parlak 113 yıldız bulunur. En parlakları şunlardır:
| Yıldız | Katalog adı | Kadir | Tayf türü | Uzaklık |
|---|---|---|---|---|
| Kaus Australis | ε Sagittarii | 1,85 | B9.5III | — |
| Nunki | σ Sagittarii | 2,02 | B2.5V | 228 ışık yılı |
| Ascella | ζ Sagittarii | 2,6 | A2III+A4IV | — |
| Kaus Media | δ Sagittarii | 2,7 | K3-IIIa* | 416 ışık yılı |
| Kaus Borealis | λ Sagittarii | 2,81 | K1+IIIb | 84 ışık yılı |
| Albaldah | π Sagittarii | 2,89 | F2II | 353 ışık yılı |
| Alnasl | γ2 Sagittarii | 2,99 | K0III | 106 ışık yılı |
| — | η Sagittarii | 3,11 | M3.5III | — |
| — | φ Sagittarii | 3,17 | B8III | — |
| — | τ Sagittarii | 3,32 | K1+IIIb | — |
| — | ξ2 Sagittarii | 3,51 | K1III | — |
| — | ο Sagittarii | 3,77 | G9IIIb | — |
Yay takımyıldızındaki derin gökyüzü cisimleri
Yay takımyıldızında Charles Messier'nin kataloğundan 15 cisim bulunur:
- Lagün Bulutsusu (M8): salma bulutsusu, 6,0 mag
- Omega Bulutsusu (M17): salma bulutsusu, 6,0 mag
- Messier 18 (M18): açık küme, 6,9 mag
- Trifid Bulutsusu (M20): salma bulutsusu, 6,3 mag
- Messier 21 (M21): açık küme, 5,9 mag
- Messier 22 (M22): küresel küme, 6,2 mag
- Messier 23 (M23): açık küme, 5,5 mag
- Yay Yıldız Bulutu (M24): yıldız bulutu, 4,6 mag
- Messier 25 (M25): açık küme, 4,6 mag
- Messier 28 (M28): küresel küme, 5,7 mag
- Messier 54 (M54): küresel küme, 7,6 mag
- Messier 55 (M55): küresel küme, 6,5 mag
- Messier 69 (M69): küresel küme, 8,3 mag
- Messier 70 (M70): küresel küme, 9,1 mag
- Messier 75 (M75): küresel küme, 8,3 mag
Yazdırılabilir Yay haritası ve şekli
Yazdırmak için siyah-beyaz bir sürüm ve Yay'ın yalın bir şekil çizimi: okul ödevleri, çalışma kâğıtları ve takımyıldızın şeklini tanımayı öğrenmek için kullanışlıdır.
Tarihçe
Yay, Batlamyus'un Almagest'te (MS 2. yüzyıl) sıraladığı 48 takımyıldızdan biridir. Resmî sınırları 1930'da Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) adına Eugène Delporte tarafından çizilmiştir.
Yay takımyıldızı hakkında sorular
Yay'ın en parlak yıldızı hangisidir?
Yay'ın en parlak yıldızı Kaus Australis'tir: parlaklığı 1,85 kadirdir.
Yay takımyıldızı ne zaman görülür?
Yay en iyi ağustos akşamlarında görülür. Takımyıldızın tamamı 45° K ile 90° G arasındaki enlemlerden görülebilir.
Yay takımyıldızında kaç yıldız var?
Yay takımyıldızında 6. kadirden parlak, yani karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilen 113 yıldız vardır; bunlardan 13 tanesinin resmî IAU adı vardır.
Yay'ın Latince adı ne anlama gelir?
Latince adı Sagittarius, “okçu” anlamına gelir. Kısaltması Sgr; ε Sagittarii gibi yıldız adlarında kullanılan genitif hâli ise Sagittarii'dir.
