Çalgı Takımyıldızı
Çalgı (Latince Lyra, “lir”), kuzey gökyüzünde yer alan bir takımyıldızdır ve en iyi ağustos akşamlarında görülür. En parlak yıldızı, 0,03 kadir parlaklığındaki Vega'dır. Çalgı, 287 kare derecelik alanıyla 88 takımyıldız arasında büyüklükte 52. sıradadır.
Kaynak gösterilerek ücretsiz kullanılabilir: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Ayrıntılar
Bu görseli web sitenize ekleyin
Çalgı takımyıldızının ayrıntılı yıldız haritası
Temel bilgiler
| Latince adı | Lyra (genitif: Lyrae) |
|---|---|
| Kısaltma | Lyr |
| Anlamı | Lir |
| Alan | 287 kare derece (88 takımyıldız içinde 52.) |
| Konum | sağ açıklık 18,9 sa, dik açıklık +37° |
| Görülebildiği enlemler | 90° K ile 42° G arası (takımyıldızın tamamı) |
| En iyi ay | Ağustos (saat 21.00 civarında) |
| En parlak yıldız | Vega |
| 6. kadirden parlak yıldızlar | 37 |
| Adı olan yıldızlar (IAU) | 4 |
| Messier cisimleri | M56, M57 |
| Komşuları | Kuğu, Ejderha, Herkül, Tilki |
Çalgı takımyıldızı nasıl bulunur?
40° kuzey enleminden (Türkiye, Güney Avrupa, ABD, Japonya) bakıldığında ağustos akşamlarında güney yönüne bakın: Çalgı, saat 21.00 civarında güney ufkunun yaklaşık 87° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. 35° güney enleminden (Avustralya, Güney Afrika, Arjantin) bakıldığında ise kuzey yönünde, ufkun yaklaşık 18° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. Önceki ve sonraki aylar (temmuz ve eylül) da uygundur: takımyıldız o aylarda en yüksek konumuna birkaç saat daha geç ya da daha erken ulaşır.
Çalgı'nın komşu takımyıldızları: Kuğu, Ejderha, Herkül ve Tilki.
Çalgı'nın yıldızları
Çalgı takımyıldızında, karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilme sınırı olan 6. kadirden daha parlak 37 yıldız bulunur. En parlakları şunlardır:
| Yıldız | Katalog adı | Kadir | Tayf türü | Uzaklık |
|---|---|---|---|---|
| Vega | α Lyrae | 0,03 | A0Va | 25 ışık yılı |
| Sulafat | γ Lyrae | 3,24 | B9III | 657 ışık yılı |
| Sheliak | β Lyrae | 3,45 | B8IIpe | 1.080 ışık yılı |
| — | 13 Lyrae | 4,04 | M5III | — |
| — | δ2 Lyrae | 4,3 | M4II | — |
| — | κ Lyrae | 4,33 | K2IIIabCN0.5 | — |
| — | ζ1 Lyrae | 4,36 | A4m | — |
| — | θ Lyrae | 4,36 | K0+II | — |
| Aladfar | η Lyrae | 4,39 | B2.5IV | 858 ışık yılı |
Çalgı takımyıldızındaki derin gökyüzü cisimleri
Çalgı takımyıldızında Charles Messier'nin kataloğundan 2 cisim bulunur:
- Messier 56 (M56): küresel küme, 8,1 mag
- Halka Bulutsusu (M57): gezegenimsi bulutsu, 8,8 mag
Yazdırılabilir Çalgı haritası ve şekli
Yazdırmak için siyah-beyaz bir sürüm ve Çalgı'nın yalın bir şekil çizimi: okul ödevleri, çalışma kâğıtları ve takımyıldızın şeklini tanımayı öğrenmek için kullanışlıdır.
Tarihçe
Çalgı, Batlamyus'un Almagest'te (MS 2. yüzyıl) sıraladığı 48 takımyıldızdan biridir. Resmî sınırları 1930'da Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) adına Eugène Delporte tarafından çizilmiştir.
Çalgı takımyıldızı hakkında sorular
Çalgı'nın en parlak yıldızı hangisidir?
Çalgı'nın en parlak yıldızı Vega'dır: parlaklığı 0,03 kadirdir ve Dünya'dan yaklaşık 25 ışık yılı uzaklıktadır.
Çalgı takımyıldızı ne zaman görülür?
Çalgı en iyi ağustos akşamlarında görülür. Takımyıldızın tamamı 90° K ile 42° G arasındaki enlemlerden görülebilir.
Çalgı takımyıldızında kaç yıldız var?
Çalgı takımyıldızında 6. kadirden parlak, yani karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilen 37 yıldız vardır; bunlardan 4 tanesinin resmî IAU adı vardır.
Çalgı'nın Latince adı ne anlama gelir?
Latince adı Lyra, “lir” anlamına gelir. Kısaltması Lyr; α Lyrae gibi yıldız adlarında kullanılan genitif hâli ise Lyrae'dir.
