Irmak Takımyıldızı
Irmak (Latince Eridanus), güney gökyüzünde yer alan bir takımyıldızdır ve en iyi aralık akşamlarında görülür. En parlak yıldızı, 0,46 kadir parlaklığındaki Achernar'dır. Irmak, 1.138 kare derecelik alanıyla 88 takımyıldız arasında büyüklükte 6. sıradadır.

Kaynak gösterilerek ücretsiz kullanılabilir: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Ayrıntılar
Bu görseli web sitenize ekleyin
Irmak takımyıldızının ayrıntılı yıldız haritası

Temel bilgiler
| Latince adı | Eridanus (genitif: Eridani) |
|---|---|
| Kısaltma | Eri |
| Anlamı | Irmak |
| Alan | 1.138 kare derece (88 takımyıldız içinde 6.) |
| Konum | sağ açıklık 3,6 sa, dik açıklık −29° |
| Görülebildiği enlemler | 32° K ile 90° G arası (takımyıldızın tamamı) |
| En iyi ay | Aralık (saat 21.00 civarında) |
| En parlak yıldız | Achernar |
| 6. kadirden parlak yıldızlar | 131 |
| Adı olan yıldızlar (IAU) | 14 |
| Messier cisimleri | yok |
| Komşuları | Çelik Kalem, Balina, Fırın, Saat, Küçük Su Yılanı, Tavşan, Orion, Anka, Boğa |
Irmak takımyıldızı nasıl bulunur?
40° kuzey enleminden (Türkiye, Güney Avrupa, ABD, Japonya) bakıldığında aralık akşamlarında güney yönüne bakın: Irmak, saat 21.00 civarında güney ufkunun yaklaşık 21° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. 35° güney enleminden (Avustralya, Güney Afrika, Arjantin) bakıldığında ise kuzey yönünde, ufkun yaklaşık 84° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. Önceki ve sonraki aylar (kasım ve ocak) da uygundur: takımyıldız o aylarda en yüksek konumuna birkaç saat daha geç ya da daha erken ulaşır.
Irmak'ın komşu takımyıldızları: Çelik Kalem, Balina, Fırın, Saat, Küçük Su Yılanı, Tavşan, Orion, Anka ve Boğa.

Irmak'ın yıldızları
Irmak takımyıldızında, karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilme sınırı olan 6. kadirden daha parlak 131 yıldız bulunur. En parlakları şunlardır:
| Yıldız | Katalog adı | Kadir | Tayf türü | Uzaklık |
|---|---|---|---|---|
| Achernar | α Eridani | 0,46 | B3Vpe | 144 ışık yılı |
| Cursa | β Eridani | 2,79 | A3III | 90 ışık yılı |
| Zaurak | γ Eridani | 2,95 | M0.5IIICa-1Cr-1 | 192 ışık yılı |
| Acamar | θ1 Eridani | 3,24 | A4III | — |
| Rana | δ Eridani | 3,54 | K0+IV | 30 ışık yılı |
| — | φ Eridani | 3,56 | B8V-IV | — |
| — | υ4 Eridani | 3,56 | B9V | — |
| — | τ4 Eridani | 3,69 | M3.5IIIaCa-1 | — |
| — | χ Eridani | 3,7 | G8IIIbCNIV | — |
| Ran | ε Eridani | 3,73 | K2V | 11 ışık yılı |
| Theemin | υ2 Eridani | 3,82 | G8IIIa | 211 ışık yılı |
| Sceptrum | 53 Eridani | 3,87 | K2IIIb | 116 ışık yılı |
Yazdırılabilir Irmak haritası ve şekli
Yazdırmak için siyah-beyaz bir sürüm ve Irmak'ın yalın bir şekil çizimi: okul ödevleri, çalışma kâğıtları ve takımyıldızın şeklini tanımayı öğrenmek için kullanışlıdır.
Tarihçe
Irmak, Batlamyus'un Almagest'te (MS 2. yüzyıl) sıraladığı 48 takımyıldızdan biridir. Resmî sınırları 1930'da Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) adına Eugène Delporte tarafından çizilmiştir.
Irmak takımyıldızı hakkında sorular
Irmak'ın en parlak yıldızı hangisidir?
Irmak'ın en parlak yıldızı Achernar'dır: parlaklığı 0,46 kadirdir ve Dünya'dan yaklaşık 144 ışık yılı uzaklıktadır.
Irmak takımyıldızı ne zaman görülür?
Irmak en iyi aralık akşamlarında görülür. Takımyıldızın tamamı 32° K ile 90° G arasındaki enlemlerden görülebilir.
Irmak takımyıldızında kaç yıldız var?
Irmak takımyıldızında 6. kadirden parlak, yani karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilen 131 yıldız vardır; bunlardan 14 tanesinin resmî IAU adı vardır.
Irmak'ın Latince adı ne anlama gelir?
Latince adı Eridanus, “ırmak” anlamına gelir. Kısaltması Eri; α Eridani gibi yıldız adlarında kullanılan genitif hâli ise Eridani'dir.










