Çoban Takımyıldızı
Çoban (Latince Boötes), kuzey gökyüzünde yer alan bir takımyıldızdır ve en iyi haziran akşamlarında görülür. En parlak yıldızı, −0,04 kadir parlaklığındaki Arcturus'tur. En tanınmış kısmı: Uçurtma. Çoban, 907 kare derecelik alanıyla 88 takımyıldız arasında büyüklükte 13. sıradadır.

Kaynak gösterilerek ücretsiz kullanılabilir: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Ayrıntılar
Bu görseli web sitenize ekleyin
Çoban takımyıldızının ayrıntılı yıldız haritası

Temel bilgiler
| Latince adı | Boötes (genitif: Boötis) |
|---|---|
| Kısaltma | Boo |
| Anlamı | Çoban |
| Alan | 907 kare derece (88 takımyıldız içinde 13.) |
| Konum | sağ açıklık 14,6 sa, dik açıklık +30° |
| Görülebildiği enlemler | 90° K ile 35° G arası (takımyıldızın tamamı) |
| En iyi ay | Haziran (saat 21.00 civarında) |
| En parlak yıldız | Arcturus |
| 6. kadirden parlak yıldızlar | 89 |
| Adı olan yıldızlar (IAU) | 8 |
| Messier cisimleri | yok |
| Komşuları | Av Köpekleri, Berenike'nin Saçı, Kuzey Tacı, Ejderha, Herkül, Yılan, Büyükayı, Başak |
Çoban takımyıldızı nasıl bulunur?
40° kuzey enleminden (Türkiye, Güney Avrupa, ABD, Japonya) bakıldığında haziran akşamlarında güney yönüne bakın: Çoban, saat 21.00 civarında güney ufkunun yaklaşık 80° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. 35° güney enleminden (Avustralya, Güney Afrika, Arjantin) bakıldığında ise kuzey yönünde, ufkun yaklaşık 25° üzerinde en yüksek konumuna ulaşır. Önceki ve sonraki aylar (mayıs ve temmuz) da uygundur: takımyıldız o aylarda en yüksek konumuna birkaç saat daha geç ya da daha erken ulaşır.
Çoban'ın komşu takımyıldızları: Av Köpekleri, Berenike'nin Saçı, Kuzey Tacı, Ejderha, Herkül, Yılan, Büyükayı ve Başak.

Çoban'ın yıldızları
Çoban takımyıldızında, karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilme sınırı olan 6. kadirden daha parlak 89 yıldız bulunur. En parlakları şunlardır:
| Yıldız | Katalog adı | Kadir | Tayf türü | Uzaklık |
|---|---|---|---|---|
| Arcturus | α Boötis | −0,04 | K1.5IIIFe-0.5 | 37 ışık yılı |
| Muphrid | η Boötis | 2,68 | G0IV | — |
| Izar | ε Boötis | 2,7 | K0-II-III | 203 ışık yılı |
| Seginus | γ Boötis | 3,03 | A7III | 87 ışık yılı |
| — | δ Boötis | 3,47 | G8IIIFe-1 | — |
| Nekkar | β Boötis | 3,5 | G8IIIaBa0.3Fe-0.5 | 235 ışık yılı |
| — | ρ Boötis | 3,58 | K3-III | — |
| — | θ Boötis | 4,05 | F7V | — |
| — | υ Boötis | 4,07 | K5.5III | — |
| Xuange | λ Boötis | 4,18 | A0p | 100 ışık yılı |
| Alkalurops | μ1 Boötis | 4,31 | F2IVa | 123 ışık yılı |
| — | ζ Boötis | 4,43 | A2III | — |
Yazdırılabilir Çoban haritası ve şekli
Yazdırmak için siyah-beyaz bir sürüm ve Çoban'ın yalın bir şekil çizimi: okul ödevleri, çalışma kâğıtları ve takımyıldızın şeklini tanımayı öğrenmek için kullanışlıdır.
Tarihçe
Çoban, Batlamyus'un Almagest'te (MS 2. yüzyıl) sıraladığı 48 takımyıldızdan biridir. Resmî sınırları 1930'da Uluslararası Astronomi Birliği (IAU) adına Eugène Delporte tarafından çizilmiştir.
Çoban takımyıldızı hakkında sorular
Çoban'ın en parlak yıldızı hangisidir?
Çoban'ın en parlak yıldızı Arcturus'tur: parlaklığı −0,04 kadirdir ve Dünya'dan yaklaşık 37 ışık yılı uzaklıktadır.
Çoban takımyıldızı ne zaman görülür?
Çoban en iyi haziran akşamlarında görülür. Takımyıldızın tamamı 90° K ile 35° G arasındaki enlemlerden görülebilir.
Çoban takımyıldızında kaç yıldız var?
Çoban takımyıldızında 6. kadirden parlak, yani karanlık bir gökyüzünde çıplak gözle görülebilen 89 yıldız vardır; bunlardan 8 tanesinin resmî IAU adı vardır.
Çoban'ın Latince adı ne anlama gelir?
Latince adı Boötes, “çoban” anlamına gelir. Kısaltması Boo; α Boötis gibi yıldız adlarında kullanılan genitif hâli ise Boötis'tir.









