Gwiazdozbiór Zegara

Zegar (łac. Horologium, „Zegar wahadłowy”) to gwiazdozbiór nieba południowego, najlepiej widoczny wieczorami w grudniu. Najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru jest α Horologii (3,86 mag). Gwiazdozbiór Zegara zajmuje 249 stopni kwadratowych nieba i jest 58. pod względem wielkości spośród 88 gwiazdozbiorów.

Aktualizacja: 2026-11-01

Gwiazdozbiór Zegara: główne gwiazdy połączone liniami — Kształt gwiazdozbioru Zegara: jaśniejsze gwiazdy połączone liniami tradycyjnej figury.

Do swobodnego użytku – wystarczy podpis: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Więcej

Umieść ten obraz na swojej stronie

Wklej ten kod HTML na swoją stronę. Wyświetla obraz i podaje źródło, tak jak wymaga tego licencja.

<a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/zegar/"><img src="https://constellationmap.org/pl/img/gwiazdozbiory/gwiazdozbior-zegara.png" alt="Gwiazdozbiór Zegara: główne gwiazdy połączone liniami" width="800" height="800" loading="lazy"></a>
<br><small><a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/zegar/">Gwiazdozbiór Zegara</a> · Atlas of the Sky (constellationmap.org), <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0</a></small>

Szczegółowa mapa gwiazdozbioru Zegara

Mapa nieba gwiazdozbioru Zegara z liniami łączącymi gwiazdy, podpisanymi najjaśniejszymi gwiazdami (litery greckie), granicą IAU i sąsiednimi gwiazdozbiorami — Mapa gwiazdozbioru Zegara: linie łączą gwiazdy tradycyjnej figury, linia przerywana to oficjalna granica IAU. Najjaśniejsze gwiazdy oznaczono nazwami i literami greckimi.

Najważniejsze dane

Nazwa łacińska	Horologium (dopełniacz: Horologii)
Skrót	Hor
Znaczenie	Zegar wahadłowy
Powierzchnia	249 stopni kwadratowych (58. miejsce na 88)
Położenie	rektascensja 3,4 h, deklinacja −53°
Widoczność	cały gwiazdozbiór widać na szerokościach od 23° N do 90° S
Najlepszy miesiąc	Grudzień (około 21:00)
Najjaśniejsza gwiazda	α Horologii
Gwiazdy jaśniejsze od 6 mag	19
Gwiazdy z nazwą IAU	brak
Obiekty Messiera	brak
Sąsiednie gwiazdozbiory	Rylec, Złota Ryba, Erydan, Wąż Wodny, Sieć

Źródła: pozycje, jasności i barwy gwiazd z Yale Bright Star Catalogue; granice gwiazdozbiorów i nazwy gwiazd według IAU; powierzchnie i odległości z bazy Wikidata; figury gwiazdozbiorów według M. van der Sluysa. Jak powstają mapy.

Jak znaleźć gwiazdozbiór Zegara

Na szerokości 40° N (Hiszpania, Włochy, USA, Japonia) gwiazdozbiór Zegara nigdy nie wznosi się w całości nad horyzont. Na szerokości 35° S (Australia, RPA, Argentyna) góruje na południu, około 72° nad horyzontem. Dobrze widać go także miesiąc wcześniej i miesiąc później (w listopadzie i w styczniu) – góruje wtedy mniej więcej o dwie godziny później lub wcześniej.

Gwiazdozbiór Zegara graniczy z gwiazdozbiorami Rylca, Złotej Ryby, Erydanu, Węża Wodnego i Sieci.

Położenie gwiazdozbioru Zegara na nocnym niebie wśród sąsiednich gwiazdozbiorów: Rylec, Złota Ryba, Erydan, Wąż Wodny i Sieć — Gwiazdozbiór Zegara (wyróżniony) wśród sąsiednich gwiazdozbiorów. Jasne gwiazdy podpisano dla łatwiejszej orientacji.

Gwiazdy gwiazdozbioru Zegara

Gwiazdozbiór Zegara ma 19 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo – granicy widoczności gołym okiem pod ciemnym niebem. Oto najjaśniejsze z nich:

Gwiazda	Oznaczenie	Jasność (mag)	Typ widmowy	Odległość
—	α Horologii	3,86	K1III	—
—	HR 868	4,0	M7IIIe	—

Gwiazdozbiór Zegara do druku: mapa i kształt figury

Czarno-biała wersja do wydruku i sam kształt gwiazdozbioru Zegara bez podpisów – przydatne do szkolnych projektów, kart pracy i nauki rozpoznawania figury na niebie.

Czarno-biała mapa gwiazdozbioru Zegara do druku, z nazwami gwiazd, liniami i granicami

Kształt gwiazdozbioru Zegara: sama figura z liniami, bez podpisów

Historia

Zegar to gwiazdozbiór wprowadzony przez francuskiego astronoma Nicolasa-Louisa de Lacaille’a, który w latach 1751–1752 sporządził mapę nieba południowego z Przylądka Dobrej Nadziei. Oficjalne granice gwiazdozbioru wyznaczył Eugène Delporte dla Międzynarodowej Unii Astronomicznej w 1930 roku.

Pytania o gwiazdozbiór Zegara

Jaka jest najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Zegara?

α Horologii – gwiazda o jasności 3,86 mag.

Kiedy widać gwiazdozbiór Zegara?

Gwiazdozbiór Zegara najlepiej widać wieczorami w grudniu. W całości jest widoczny na szerokościach geograficznych od 23° N do 90° S.

Ile gwiazd ma gwiazdozbiór Zegara?

Gwiazdozbiór Zegara ma 19 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo, widocznych gołym okiem pod ciemnym niebem; żadna z nich nie ma oficjalnej nazwy IAU.

Co oznacza łacińska nazwa Horologium?

Łacińska nazwa Horologium oznacza „Zegar wahadłowy”. Skrót gwiazdozbioru to Hor, a łaciński dopełniacz, używany w nazwach gwiazd takich jak α Horologii, to Horologii.