Gwiazdozbiór Kompasu

Kompas (łac. Pyxis, „Kompas żeglarski”) to gwiazdozbiór nieba południowego, najlepiej widoczny wieczorami w marcu. Najjaśniejszą gwiazdą gwiazdozbioru jest α Pyxidis (3,68 mag). Gwiazdozbiór Kompasu zajmuje 221 stopni kwadratowych nieba i jest 65. pod względem wielkości spośród 88 gwiazdozbiorów.

Aktualizacja: 2026-11-01

Gwiazdozbiór Kompasu: główne gwiazdy połączone liniami — Kształt gwiazdozbioru Kompasu: jaśniejsze gwiazdy połączone liniami tradycyjnej figury.

Do swobodnego użytku – wystarczy podpis: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Więcej

Umieść ten obraz na swojej stronie

Wklej ten kod HTML na swoją stronę. Wyświetla obraz i podaje źródło, tak jak wymaga tego licencja.

<a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/kompas/"><img src="https://constellationmap.org/pl/img/gwiazdozbiory/gwiazdozbior-kompasu.png" alt="Gwiazdozbiór Kompasu: główne gwiazdy połączone liniami" width="800" height="800" loading="lazy"></a>
<br><small><a href="https://constellationmap.org/pl/gwiazdozbiory/kompas/">Gwiazdozbiór Kompasu</a> · Atlas of the Sky (constellationmap.org), <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0</a></small>

Szczegółowa mapa gwiazdozbioru Kompasu

Mapa nieba gwiazdozbioru Kompasu z liniami łączącymi gwiazdy, podpisanymi najjaśniejszymi gwiazdami (litery greckie), granicą IAU i sąsiednimi gwiazdozbiorami — Mapa gwiazdozbioru Kompasu: linie łączą gwiazdy tradycyjnej figury, linia przerywana to oficjalna granica IAU. Najjaśniejsze gwiazdy oznaczono nazwami i literami greckimi.

Najważniejsze dane

Nazwa łacińska	Pyxis (dopełniacz: Pyxidis)
Skrót	Pyx
Znaczenie	Kompas żeglarski
Powierzchnia	221 stopni kwadratowych (65. miejsce na 88)
Położenie	rektascensja 8,9 h, deklinacja −28°
Widoczność	cały gwiazdozbiór widać na szerokościach od 53° N do 90° S
Najlepszy miesiąc	Marzec (około 21:00)
Najjaśniejsza gwiazda	α Pyxidis
Gwiazdy jaśniejsze od 6 mag	18
Gwiazdy z nazwą IAU	brak
Obiekty Messiera	brak
Sąsiednie gwiazdozbiory	Pompa, Hydra, Rufa, Żagiel

Źródła: pozycje, jasności i barwy gwiazd z Yale Bright Star Catalogue; granice gwiazdozbiorów i nazwy gwiazd według IAU; powierzchnie i odległości z bazy Wikidata; figury gwiazdozbiorów według M. van der Sluysa. Jak powstają mapy.

Jak znaleźć gwiazdozbiór Kompasu

Na szerokości 40° N (Hiszpania, Włochy, USA, Japonia) w marcowe wieczory trzeba spojrzeć na południe: około 21:00 gwiazdozbiór Kompasu góruje na wysokości mniej więcej 22° nad południowym horyzontem. Na szerokości 35° S (Australia, RPA, Argentyna) góruje na północy, około 83° nad horyzontem. Dobrze widać go także miesiąc wcześniej i miesiąc później (w lutym i w kwietniu) – góruje wtedy mniej więcej o dwie godziny później lub wcześniej.

Gwiazdozbiór Kompasu graniczy z gwiazdozbiorami Pompy, Hydry, Rufy i Żagla.

Położenie gwiazdozbioru Kompasu na nocnym niebie wśród sąsiednich gwiazdozbiorów: Pompa, Hydra, Rufa i Żagiel — Gwiazdozbiór Kompasu (wyróżniony) wśród sąsiednich gwiazdozbiorów. Jasne gwiazdy podpisano dla łatwiejszej orientacji.

Gwiazdy gwiazdozbioru Kompasu

Gwiazdozbiór Kompasu ma 18 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo – granicy widoczności gołym okiem pod ciemnym niebem. Oto najjaśniejsze z nich:

Gwiazda	Oznaczenie	Jasność (mag)	Typ widmowy	Odległość
—	α Pyxidis	3,68	B1.5III	—
—	β Pyxidis	3,97	G7Ib-II	—
—	γ Pyxidis	4,01	K3-III	—

Gwiazdozbiór Kompasu do druku: mapa i kształt figury

Czarno-biała wersja do wydruku i sam kształt gwiazdozbioru Kompasu bez podpisów – przydatne do szkolnych projektów, kart pracy i nauki rozpoznawania figury na niebie.

Czarno-biała mapa gwiazdozbioru Kompasu do druku, z nazwami gwiazd, liniami i granicami

Kształt gwiazdozbioru Kompasu: sama figura z liniami, bez podpisów

Historia

Kompas to gwiazdozbiór wprowadzony przez francuskiego astronoma Nicolasa-Louisa de Lacaille’a, który w latach 1751–1752 sporządził mapę nieba południowego z Przylądka Dobrej Nadziei. Oficjalne granice gwiazdozbioru wyznaczył Eugène Delporte dla Międzynarodowej Unii Astronomicznej w 1930 roku.

Pytania o gwiazdozbiór Kompasu

Jaka jest najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Kompasu?

α Pyxidis – gwiazda o jasności 3,68 mag.

Kiedy widać gwiazdozbiór Kompasu?

Gwiazdozbiór Kompasu najlepiej widać wieczorami w marcu. W całości jest widoczny na szerokościach geograficznych od 53° N do 90° S.

Ile gwiazd ma gwiazdozbiór Kompasu?

Gwiazdozbiór Kompasu ma 18 gwiazd jaśniejszych od 6 magnitudo, widocznych gołym okiem pod ciemnym niebem; żadna z nich nie ma oficjalnej nazwy IAU.

Co oznacza łacińska nazwa Pyxis?

Łacińska nazwa Pyxis oznacza „Kompas żeglarski”. Skrót gwiazdozbioru to Pyx, a łaciński dopełniacz, używany w nazwach gwiazd takich jak α Pyxidis, to Pyxidis.