Sterrenbeeld Winkelhaak

De Winkelhaak (Latijn: Norma) is een sterrenbeeld aan de zuidelijke hemel dat je ’s avonds in juli het best ziet. De helderste ster is γ2 Normae (magnitude 4,02). De Winkelhaak beslaat 165 vierkante graden en is daarmee het 74e grootste van de 88 sterrenbeelden.

Bijgewerkt: 2026-11-01

Sterrenbeeld Winkelhaak: de belangrijkste sterren verbonden door lijnen — De vorm van het sterrenbeeld Winkelhaak: de helderste sterren verbonden door de traditionele figuur.

Gratis te gebruiken met bronvermelding: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Meer informatie

Deze afbeelding op je website plaatsen

Plak deze HTML in je pagina. Zo verschijnt de afbeelding met de bronvermelding die de licentie vraagt.

<a href="https://constellationmap.org/nl/sterrenbeelden/winkelhaak/"><img src="https://constellationmap.org/nl/img/sterrenbeelden/sterrenbeeld-winkelhaak.png" alt="Sterrenbeeld Winkelhaak: de belangrijkste sterren verbonden door lijnen" width="800" height="800" loading="lazy"></a>
<br><small><a href="https://constellationmap.org/nl/sterrenbeelden/winkelhaak/">Sterrenbeeld Winkelhaak</a> · Atlas of the Sky (constellationmap.org), <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">CC BY 4.0</a></small>

Gedetailleerde sterrenkaart van de Winkelhaak

Sterrenkaart van het sterrenbeeld Winkelhaak met lijnen tussen de sterren, de helderste sterren met naam (Griekse letters), de IAU-grens en de aangrenzende sterrenbeelden — Kaart van de Winkelhaak: lijnen verbinden de sterren van de traditionele figuur, de stippellijn is de officiële IAU-grens. Sterrennamen en Griekse letters geven de helderste sterren aan.

Gegevens

Latijnse naam	Norma (genitief: Normae)
Afkorting	Nor
Betekenis	de Winkelhaak
Oppervlakte	165 vierkante graden (74e van 88)
Positie	rechte klimming 16,0 h, declinatie −52°
Zichtbaar vanaf	breedtegraden van 30° NB tot 90° ZB (het hele sterrenbeeld)
Beste maand	juli (rond 21.00 uur)
Helderste ster	γ2 Normae
Sterren helderder dan magnitude 6	26
Sterren met een IAU-naam	geen
Messierobjecten	geen
Aangrenzende sterrenbeelden	Altaar, Passer, Wolf, Schorpioen, Zuiderdriehoek

Bronnen: posities, magnitudes en kleuren van sterren uit de Yale Bright Star Catalogue; grenzen van sterrenbeelden en sternamen van de IAU; oppervlakten en afstanden uit Wikidata; figuren van de sterrenbeelden door M. van der Sluys. Hoe de kaarten gemaakt worden.

Zo vind je de Winkelhaak

Vanaf 40° NB (Zuid-Europa, de VS, Japan) komt de Winkelhaak nooit helemaal boven de horizon. Vanaf 35° ZB (Australië, Zuid-Afrika, Argentinië) staat het sterrenbeeld op zijn hoogst in het zuiden, ongeveer 73° boven de horizon. Ook de maanden ervoor en erna (juni en augustus) zijn goed: dan staat het er een paar uur later of eerder.

De Winkelhaak grenst aan de sterrenbeelden Altaar, Passer, Wolf, Schorpioen en Zuiderdriehoek.

Waar het sterrenbeeld Winkelhaak aan de nachthemel staat, tussen de sterrenbeelden Altaar, Passer, Wolf, Schorpioen en Zuiderdriehoek — De Winkelhaak (gemarkeerd) tussen de omliggende sterrenbeelden. Heldere sterren staan met naam aangegeven, zodat je je kunt oriënteren.

Sterren van de Winkelhaak

De Winkelhaak telt 26 sterren die helderder zijn dan magnitude 6, de grens van wat je onder een donkere hemel met het blote oog ziet. Dit zijn de helderste:

Ster	Aanduiding	Magnitude	Spectraaltype	Afstand
—	γ2 Normae	4,02	G8III	—
—	ε Normae	4,47	B4V	—

Sterrenbeeld Winkelhaak om te printen: kaart en lijntekening

Een zwart-witversie om te printen en een eenvoudige lijntekening van de figuur van de Winkelhaak: handig voor spreekbeurten, werkstukken en werkbladen, en om de vorm te leren herkennen.

Zwart-witte sterrenkaart van het sterrenbeeld Winkelhaak om te printen, met sterrennamen, lijnen en grens

Lijntekening van het sterrenbeeld Winkelhaak: de figuur van de Winkelhaak zonder namen

Geschiedenis

De Winkelhaak is ingevoerd door de Franse astronoom Nicolas-Louis de Lacaille, die in 1751–52 vanaf Kaap de Goede Hoop de zuidelijke hemel in kaart bracht. De officiële grens werd in 1930 door Eugène Delporte vastgelegd voor de Internationale Astronomische Unie.

Vragen over de Winkelhaak

Wat is de helderste ster van de Winkelhaak?

γ2 Normae, met magnitude 4,02.

Wanneer is de Winkelhaak te zien?

De Winkelhaak is ’s avonds in juli het best te zien. Het hele sterrenbeeld is zichtbaar vanaf breedtegraden tussen 30° NB en 90° ZB.

Hoeveel sterren telt de Winkelhaak?

26 sterren in de Winkelhaak zijn helderder dan magnitude 6 en onder een donkere hemel met het blote oog te zien; geen ervan heeft een officiële IAU-naam.

Wat betekent de naam Norma?

Norma betekent ‘de Winkelhaak’. De afkorting is Nor; de Latijnse genitief Normae zie je terug in sterrenaanduidingen zoals γ2 Normae.