Sterrenbeeld Hoofdhaar
Het Hoofdhaar (Latijn: Coma Berenices) is een sterrenbeeld aan de noordelijke hemel dat je ’s avonds in mei het best ziet. De helderste ster is β Comae Berenices (magnitude 4,26). Het Hoofdhaar beslaat 387 vierkante graden en is daarmee het 42e grootste van de 88 sterrenbeelden.

Gratis te gebruiken met bronvermelding: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Meer informatie
Deze afbeelding op je website plaatsen
Gedetailleerde sterrenkaart van het Hoofdhaar

Gegevens
| Latijnse naam | Coma Berenices (genitief: Comae Berenices) |
|---|---|
| Afkorting | Com |
| Betekenis | het Haar van Berenice |
| Oppervlakte | 387 vierkante graden (42e van 88) |
| Positie | rechte klimming 12,8 h, declinatie +23° |
| Zichtbaar vanaf | breedtegraden van 90° NB tot 57° ZB (het hele sterrenbeeld) |
| Beste maand | mei (rond 21.00 uur) |
| Helderste ster | β Comae Berenices |
| Sterren helderder dan magnitude 6 | 39 |
| Sterren met een IAU-naam | 1 |
| Messierobjecten | M53, M64, M85, M88, M91, M98, M99, M100 |
| Aangrenzende sterrenbeelden | Ossenhoeder, Jachthonden, Leeuw, Grote Beer, Maagd |
Zo vind je het Hoofdhaar
Vanaf 40° NB (Zuid-Europa, de VS, Japan) kijk je op avonden in mei naar het zuiden: rond 21.00 uur staat het Hoofdhaar op zijn hoogst, ongeveer 73° boven de zuidelijke horizon. Vanaf 35° ZB (Australië, Zuid-Afrika, Argentinië) staat het sterrenbeeld op zijn hoogst in het noorden, ongeveer 32° boven de horizon. Ook de maanden ervoor en erna (april en juni) zijn goed: dan staat het er een paar uur later of eerder.
Het Hoofdhaar grenst aan de sterrenbeelden Ossenhoeder, Jachthonden, Leeuw, Grote Beer en Maagd.

Sterren van het Hoofdhaar
Het Hoofdhaar telt 39 sterren die helderder zijn dan magnitude 6, de grens van wat je onder een donkere hemel met het blote oog ziet. Dit zijn de helderste:
| Ster | Aanduiding | Magnitude | Spectraaltype | Afstand |
|---|---|---|---|---|
| — | β Comae Berenices | 4,26 | F9.5V | — |
| — | γ Comae Berenices | 4,36 | K1IIIFe0.5 | — |
Deep-sky-objecten in het Hoofdhaar
Het Hoofdhaar bevat 8 objecten uit de catalogus van Charles Messier:
- Messier 53 (M53): bolvormige sterrenhoop, 7,8 mag
- Zwarte-Oogstelsel (M64): spiraalstelsel, 8,5 mag
- Messier 85 (M85): elliptisch sterrenstelsel, 9,1 mag
- Messier 88 (M88): spiraalstelsel, 9,6 mag
- Messier 91 (M91): spiraalstelsel, 10,2 mag
- Messier 98 (M98): spiraalstelsel, 10,1 mag
- Messier 99 (M99): spiraalstelsel, 9,9 mag
- Messier 100 (M100): spiraalstelsel, 9,4 mag
Sterrenbeeld Hoofdhaar om te printen: kaart en lijntekening
Een zwart-witversie om te printen en een eenvoudige lijntekening van de figuur van het Hoofdhaar: handig voor spreekbeurten, werkstukken en werkbladen, en om de vorm te leren herkennen.
Geschiedenis
Het Hoofdhaar is al sinds de oudheid bekend als deel van de Leeuw en in 1602 door Tycho Brahe tot een apart sterrenbeeld gemaakt. De officiële grens werd in 1930 door Eugène Delporte vastgelegd voor de Internationale Astronomische Unie.
Vragen over het Hoofdhaar
Wat is de helderste ster van het Hoofdhaar?
β Comae Berenices, met magnitude 4,26.
Wanneer is het Hoofdhaar te zien?
Het Hoofdhaar is ’s avonds in mei het best te zien. Het hele sterrenbeeld is zichtbaar vanaf breedtegraden tussen 90° NB en 57° ZB.
Hoeveel sterren telt het Hoofdhaar?
39 sterren in het Hoofdhaar zijn helderder dan magnitude 6 en onder een donkere hemel met het blote oog te zien; 1 daarvan heeft een officiële IAU-naam.
Wat betekent de naam Coma Berenices?
Coma Berenices betekent ‘het Haar van Berenice’. De afkorting is Com; de Latijnse genitief Comae Berenices zie je terug in sterrenaanduidingen zoals β Comae Berenices.






