Sterrenbeeld Hoofdhaar

Het Hoofdhaar (Latijn: Coma Berenices) is een sterrenbeeld aan de noordelijke hemel dat je ’s avonds in mei het best ziet. De helderste ster is β Comae Berenices (magnitude 4,26). Het Hoofdhaar beslaat 387 vierkante graden en is daarmee het 42e grootste van de 88 sterrenbeelden.

Bijgewerkt:

Sterrenbeeld Hoofdhaar: de belangrijkste sterren verbonden door lijnen
De vorm van het sterrenbeeld Hoofdhaar: de helderste sterren verbonden door de traditionele figuur.

Gratis te gebruiken met bronvermelding: Atlas of the Sky (constellationmap.org), CC BY 4.0 · Meer informatie

Deze afbeelding op je website plaatsen

Plak deze HTML in je pagina. Zo verschijnt de afbeelding met de bronvermelding die de licentie vraagt.

Gedetailleerde sterrenkaart van het Hoofdhaar

Sterrenkaart van het sterrenbeeld Hoofdhaar met lijnen tussen de sterren, de helderste sterren met naam (Diadem), de Messierobjecten M53, M64, M85, M88, M91, M98, M99 en M100, de IAU-grens en de aangrenzende sterrenbeelden
Kaart van het Hoofdhaar: lijnen verbinden de sterren van de traditionele figuur, de stippellijn is de officiële IAU-grens. Sterrennamen en Griekse letters geven de helderste sterren aan.

Gegevens

Latijnse naamComa Berenices (genitief: Comae Berenices)
AfkortingCom
Betekenishet Haar van Berenice
Oppervlakte387 vierkante graden (42e van 88)
Positierechte klimming 12,8 h, declinatie +23°
Zichtbaar vanafbreedtegraden van 90° NB tot 57° ZB (het hele sterrenbeeld)
Beste maandmei (rond 21.00 uur)
Helderste sterβ Comae Berenices
Sterren helderder dan magnitude 639
Sterren met een IAU-naam1
MessierobjectenM53, M64, M85, M88, M91, M98, M99, M100
Aangrenzende sterrenbeeldenOssenhoeder, Jachthonden, Leeuw, Grote Beer, Maagd

Bronnen: posities, magnitudes en kleuren van sterren uit de Yale Bright Star Catalogue; grenzen van sterrenbeelden en sternamen van de IAU; oppervlakten en afstanden uit Wikidata; figuren van de sterrenbeelden door M. van der Sluys. Hoe de kaarten gemaakt worden.

Zo vind je het Hoofdhaar

Vanaf 40° NB (Zuid-Europa, de VS, Japan) kijk je op avonden in mei naar het zuiden: rond 21.00 uur staat het Hoofdhaar op zijn hoogst, ongeveer 73° boven de zuidelijke horizon. Vanaf 35° ZB (Australië, Zuid-Afrika, Argentinië) staat het sterrenbeeld op zijn hoogst in het noorden, ongeveer 32° boven de horizon. Ook de maanden ervoor en erna (april en juni) zijn goed: dan staat het er een paar uur later of eerder.

Het Hoofdhaar grenst aan de sterrenbeelden Ossenhoeder, Jachthonden, Leeuw, Grote Beer en Maagd.

Waar het sterrenbeeld Hoofdhaar aan de nachthemel staat, tussen de sterrenbeelden Ossenhoeder, Jachthonden, Leeuw, Grote Beer en Maagd
Het Hoofdhaar (gemarkeerd) tussen de omliggende sterrenbeelden. Heldere sterren staan met naam aangegeven, zodat je je kunt oriënteren.

Sterren van het Hoofdhaar

Het Hoofdhaar telt 39 sterren die helderder zijn dan magnitude 6, de grens van wat je onder een donkere hemel met het blote oog ziet. Dit zijn de helderste:

SterAanduidingMagnitudeSpectraaltypeAfstand
—β Comae Berenices4,26F9.5V—
—γ Comae Berenices4,36K1IIIFe0.5—

Deep-sky-objecten in het Hoofdhaar

Het Hoofdhaar bevat 8 objecten uit de catalogus van Charles Messier:

Sterrenbeeld Hoofdhaar om te printen: kaart en lijntekening

Een zwart-witversie om te printen en een eenvoudige lijntekening van de figuur van het Hoofdhaar: handig voor spreekbeurten, werkstukken en werkbladen, en om de vorm te leren herkennen.

Zwart-witte sterrenkaart van het sterrenbeeld Hoofdhaar om te printen, met sterrennamen, lijnen en grens
Downloaden:PNGPDF
Lijntekening van het sterrenbeeld Hoofdhaar: de figuur van het Hoofdhaar zonder namen
Downloaden:PNG

Geschiedenis

Het Hoofdhaar is al sinds de oudheid bekend als deel van de Leeuw en in 1602 door Tycho Brahe tot een apart sterrenbeeld gemaakt. De officiële grens werd in 1930 door Eugène Delporte vastgelegd voor de Internationale Astronomische Unie.

Vragen over het Hoofdhaar

Wat is de helderste ster van het Hoofdhaar?

β Comae Berenices, met magnitude 4,26.

Wanneer is het Hoofdhaar te zien?

Het Hoofdhaar is ’s avonds in mei het best te zien. Het hele sterrenbeeld is zichtbaar vanaf breedtegraden tussen 90° NB en 57° ZB.

Hoeveel sterren telt het Hoofdhaar?

39 sterren in het Hoofdhaar zijn helderder dan magnitude 6 en onder een donkere hemel met het blote oog te zien; 1 daarvan heeft een officiële IAU-naam.

Wat betekent de naam Coma Berenices?

Coma Berenices betekent ‘het Haar van Berenice’. De afkorting is Com; de Latijnse genitief Comae Berenices zie je terug in sterrenaanduidingen zoals β Comae Berenices.

Aangrenzende sterrenbeelden

Een fout op deze pagina melden